Welke frequenties gebruiken de mobiele providers in Nederland?

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Een update van onderstaande informatie vind je hier: 

https://www.robertwebbe.nl/2020/07/welke-frequenties-gebruiken-de-mobiele.html

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

In Nederland worden er veel verschillende frequenties gebruikt door de mobiele operators. Na de laatste frequentieveiling in 2012 heeft de OPTA dit overzicht gemaakt:

Zie hier een grotere afbeelding: http://www.agentschaptelecom.nl/sites/default/files/frequentieverdeling-na-veiling.pdf

Gepaard betekent dat er 2 verschillende frequenties zijn, één voor de downlink (waarop basisstation ontvangt) en één voor de uplink (waarop het basisstation zendt). Deze techniek wordt in de techniek aangeduid met FDD (http://en.wikipedia.org/w...quency-division_duplexing).

Ongepaard betekent dat er maar één frequentie is waarop je zowel moet zenden en ontvangen, dit gebeurd dan om de beurt in zogenaamde tijdsloten. Deze techniek wordt in de techniek aangeduid met TDD (http://en.wikipedia.org/w...x#Time-division_duplexing).

De geveilde frequenties zijn niet zomaar door de Nederlandse OPTA zelf bedacht, dit zijn wereldwijd gestandaardiseerde frequentiebanden (https://en.wikipedia.org/wiki/LTE_frequency_bands#Frequency_bands_and_channel_bandwidths) welke door de International Telecom Union zijn bepaald.

De gebruikte kleuren in de tabel staan voor de volgende operators:
rood = Vodafone
groen = KPN
paars = T-Mobile
zwart = Tele2
geel = Ziggo (ZUM)

De exacte specificaties van de frequenties zijn als volgt:

800 MHz (band 20)
Tele2 heeft 10 MHz (2 x 5): 791-801 MHz (zenden) icm 832-842 MHz (ontvangen)  PDF1  PDF2
Vodafone heeft 10 MHz (2 x 5): 801-811 MHz (zenden) icm 842-852 MHz (ontvangen)  PDF1  PDF2
KPN heeft 10 MHz (2 x 5): 811-821 MHz (zenden) icm 852-862 MHz (ontvangen)  PDF1  PDF2

900 MHz (band 8)
Vodafone heeft 10 MHz (2 x 5): 880-890 MHz (ontvangen) icm 925-935 MHz (zenden)  PDF1  PDF2
KPN heeft 10 MHz (2 x 5): 890-900 MHz (ontvangen) icm 935-945 MHz (zenden)  PDF1  PDF2
T-Mobile heeft 15 MHz (3 x 5): 900-915 MHz (ontvangen) icm 945-960 MHz (zenden) PDF1  PDF2  PDF3

1800 MHz (band 3)
KPN heeft 20 MHz (4 x 5): 1710-1730 MHz (ontvangen) icm 1805-1825 MHz (zenden) P1 P2 P3 P4
Vodafone heeft 20 MHz (4 x 5): 1730-1750 MHz (ontvangen) icm 1825-1845 MHz (zenden) P1 P2 P3 P4
T-Mobile heeft 30 MHz (6 x 5): 1750-1780 MHz (ontvangen) icm 1845-1875 MHz (zenden) P1 P2 P3 P4 P5 P6
Er is ook nog een 5 MHz vergunningvrij blok voor picocellen en vliegtuigen: 1780-1785 MHz (ontvangen) icm 1875-1880 MHz (zenden)

Draadloze microfoon (Short Range Devices) gebruiken het spectrum van 1785 - 1800 MHz.
Draadloze DECT telefoons gebruiken het spectrum van 1880 - 1900 MHz.

1900 MHz (band 33)
T-Mobile heeft 9,9 MHz (1 x 4,9 + 1 x 5): 1900-1909,9 MHz PDF1 PDF2
KPN heeft 5 MHz: 1909,9-1914,9 MHz PDF1
Vodafone heeft 5,4 MHz: 1914,9-1920,3 MHz PDF1

1900 MHz (band 34)
T-Mobile heeft 15 MHz (1 x 9,7 + 1 x 5,3 ): 2010-2025 MHz PDF1 PDF2

2100 MHz (band 1)
Vodafone heeft 19,9 MHz: (1 x 14,9 + 1 x 5): 
2110,0-2124,9 MHz (zenden) icm 1920,0-1934,9 MHz (ontvangen) PDF1 
en 2154,7-2159,7 MHz (zenden) icm 1964,7-1969,7 MHz (ontvangen) PDF2
KPN heeft 19,8 MHz (1 x 14,8 + 1 x 5): 
2124,9-2139,7 MHz (zenden) icm 1934,9-1949,7 MHz (ontvangen) PDF1
en 1959,7-1964,7 MHz (zenden) icm 2149,7-2154,7 MHz (ontvangen) PDF2
T-Mobile heeft 20 MHz (4 x 5): 
2139,7-2149,7 MHz (zenden) icm 1949,7-1959,7 MHz (ontvangen)
en 2159,7-2169,7 MHz (zenden) icm 1970-1980 MHz (ontvangen) PDF1 PDF2

2600 MHz (band 38)
T-Mobile heeft 25 MHz (5 x 5): 2565-2590 MHz P1 P2 P3 P4 P5
KPN heeft 30 MHz (6 x 5): 2590-2620 MHz P1 P2 P3 P4 P5 P6

2600 MHz (band 41)
Tele2 heeft 5 MHz (1 x 5): 2685-2690 MHz PDF

2600 MHz (band 7)
Vodafone heeft 10 MHz (2 x 5): 2500- 2510 MHz (ontvangen) icm 2620-2630 MHz (zenden) P1 P2
Ziggo (ZUM) heeft 20 MHz (4 x 5): 2510-2530 MHz (ontvangen) icm 2630-2650 MHz (zenden) P1 P2 P3 P4
T-Mobile heeft 5 MHz (1 x 5): 2530-2535 MHz (ontvangen) icm 2650-2655 MHz (zenden) P1
KPN heeft 10 MHz (2 x 5): 2535-2545 MHz (ontvangen) icm 2655-2665 MHz (zenden) P1 P2
Tele2 heeft 20 MHz (4 x 5): 2545-2565 MHz (ontvangen) icm 2665-2685 MHz (zenden) P1 P2 P3 P4

Overige mobiele frequenties:

GSM-R(ailway)
ProRail heeft 3,6 MHz: 876,2-879,8 MHz (ontvangen) & 921,2-924,8 MHz (zenden)
en 0,05 MHz (voor portofoons): 876,0125-876,0625 MHz PDF1

CDMA450
Utility Connect heeft 3 MHz voor een CDMA netwerk:  451,76875-454,76875 icm 
461,76875-464,76875 MHz voor M2M toepassingen zoals slimme meters PDF1 Link1 Link2

Zal ik de NEST thermostaat nu kopen?

Veel mensen kennen mijn passie voor innovatie en techniek. Daardoor krijg ik redelijk vaak vragen of een bepaald product al goed genoeg is om aan te schaffen. De laatste tijd krijg ik steeds vaker de vraag over de NEST. Wat vind ik daarvan?

NEST heeft overigens twee producten voor de Nederlandse markt, de NEST Protect (een rookmelder) en de NEST Thermostat (een zelflerende thermostaat).

De meeste mensen vragen naar de thermostaat. Op zich worden er al jaren zelflerende thermostaten verkocht maar het bijzondere aan deze thermostaat is wel dat je hem via je smartphone kunt bedienen. En dan niet alleen als je thuis in de woonkamer zit maar ook onderweg. Als je bijvoorbeeld vertrekt van je werk kun je de kachel al vast aanzetten zodat het bij thuiskomst al lekker warm is.

Ook onderscheidend is de manier hoe je hem instelt. Bij de producten die al een tijdje op de markt zijn van de "oude" industrie (bijvoorbeeld Honeywell) gaat dat niet zo makkelijk en intuïtief.

Maar er is een belangrijk nadeel aan de NEST Thermostaat. Het apparaat is oorspronkelijk ontwikkeld voor de Amerikaanse markt. En in Amerika verwarmen de meeste mensen hun huizen anders dan in Europa. Wij gebruiken heet water en radiatoren om warmte af te geven, in Amerika blazen ze warme lucht door het huis. En omdat het klimaat daar ook anders is, in de zomer koude lucht. En dat zie je ook direct terug in de Nest, je stelt een minimum en maximum temperatuur in. Als het minimum wordt bereikt dan schakelt die de verwarming in en als het maximum wordt bereikt dan schakelt hij de koeling in. En koelen, dat doet onze Europese centrale verwarming niet.

Daarnaast is ook de manier van communicatie met de ketel anders. In Amerika schakelen ze alleen maar aan en uit. Indien de onder- of bovengrens wordt bereikt, dan inschakelen. Zodra de gewenste temperatuur behaald wordt, dan uitschakelen. In Europa gebruikte we dat vroeger ook maar in 1996 kwam Honeywell met iets nieuws, de modulerende thermostaat. In plaats van alleen in- en uitschakelen op vol vermogen kan de ketel dan ook op lagere capaciteit werken. In de praktijk blijkt het efficiënter te zijn om de ketel op 20% door te laten stoken zodat de ruimte op temperatuur blijft. Daarnaast voelt het ook prettiger als de ruimte op constante temperatuur blijft in plaats van stijgingen en dalingen in temperatuur. De meeste Europese fabrikanten zijn inmiddels overgestapt naar modulerende thermostaten maar het blijft ook mogelijk om een ouderwetse aan/uit thermostaat aan te sluiten zoals de Nest. Maar dat betekent dan wel dat je meer gas gaat gebruiken en dat het comfort omlaag gaat.

Als je vloerverwarming hebt als bijverwarming dan zul je ook merken dat met een aan/uit thermostaat de vloer nauwelijks warm is. Bij een modulerende versie zal de kachel zachtjes door blijft branden en dus voor een warme vloer zorgen. Bij de aan/uit versie zal de kachel kort aan en daarna weer uit. In de meeste tijd loopt er dan geen warm water door het circuit en voelt de vloer koud.

Mijn advies voor de NEST Thermostat: nu nog niet kopen. 

Ik verwacht dat later in 2015 een 2e generatie uitgebracht zal worden welke wel kan moduleren. 

Daarnaast is home control sowieso momenteel een hot topic, waarschijnlijk kun tegen de tijd dat de 2e generatie op de markt komt kun je ook airco systemen kopen die ook (draadloos) aangestuurd kunnen worden door de NEST Thermostat. 

Of andersom, de NEST Thermostat krijgt dan een seintje als je onderweg naar huis bent zodat de verwarming alvast aan gaat. Zo heeft Mercedes al een bepaald model dat  een seintje aan je NEST geeft als je onderweg naar huis bent.

Dit programma heeft "Works with NEST" en er zijn al redelijk wat apparaten en toepassingen. De meeste daarvan zijn echter nog gericht op de Amerikaanse markt.

Gaat de iPhone 6 150 Mbps halen in Nederland?

Gisteravond was de iPhone 6 introductie en voor degenen die het gezien hebben, daar werd vol trots geroepen dat de iPhone 6 nu tot 150 Mbps over LTE ondersteunt dankzij carrier aggregation. Precies hetzelfde verhaal als smartphones met een Snapdragon 800 processor. Ik ben er even wat verder ingedoken en heb het volgende ontdekt.

Allereerst, wat is carrier aggregation? Eigenlijk het "bundelen" van de capaciteit van meerdere frequentiebanden, bijvoorbeeld de 800 en 1800 MHz:

Uitgebreidere technische uitleg over carrier aggregation is hier te vinden:
http://www.3gpp.org/technologies/keywords-acronyms/101-carrier-aggregation-explained.

De iPhone 6 en Snapdragon 800 toestellen hebben een Qualcomm MDM9625 modem chip. Deze ondersteunt carrier aggregation categorie 4. Bij deze categorie kun je 2 verschillende banden koppelen maar van iedere band kun je maar 1 component carrier gebruiken (een component carrier is een frequentieblok, standaard is dat 5 MHz maar als je aansluitende frequenties hebt kun je er ook één blok van 10 of 20 MHz van maken). Echter, de MDM9625 kan in het geval van carrier aggregation maar 1 of 2 component carriers van elke 10 MHz aan:

(bron: https://www.qualcomm.com/media/documents/files/carrier-aggregation-infographic.pdf).

Vodafone wil met 4G+ 200 Mbps kunnen halen, dit gebeurt via carrier aggregation met categorie 6. Op de 800 MHz zal het spectrum dan van 2x 5 MHz worden samengevoegd tot 1 component carrier van 10 MHz en op de 1800 MHz zal het spectrum van 4x 5 MHz dan worden samengevoegd tot 1 component carrier van 20 MHz (althans, in de gebieden waar 4G+ beschikbaar zal zijn).

De iPhone 6 en Snapdragon 800 smartphones kunnen dan (in het geval van carrier aggregation) alleen maar de 10 MHz van de 800 MHz band gaan gebruiken, ze kunnen niets met de 20 MHz component carrier op 1800 MHz. De volgende generatie modem chip kan dat pas, de MDM9635, deze ondersteunt wel LTE categorie 6 welke wel 10 + 20 kan bundelen.

Waarom zit er dan geen MDM9635 in de iPhone 6? Vermoedelijk omdat de deze op 20nm wordt gebakken, net als Apple's nieuwe A8 chip voor de iPhone 6. En laten beide fabrikanten nu dezelfde leverancier hebben: TSMC. En die heeft nog maar beperkte capaciteit voor 20nm en Apple heeft het grootste deel hiervan geclaimd voor de productie van de A8. Zeer waarschijnlijk zit deze wel in de volgende iPhone 6. Of misschien is de de MDM9640 dan al beschikbaar in grote aantallen.

Maar.... tot nu ging het alleen maar over het bundelen van de capaciteit van verschillende frequentiebanden. De MDM9625 heeft ook nog een "gewone" LTE modus. Volgens de specificaties van de modem chip zou deze ook een aansluitend frequentieblok van 20 MHz moeten ondersteunen:

Dit betekent dat als je in een Vodafone 4G+ gebied zit (waar dus 20 MHz op 1800 MHz beschikbaar is) dat je dan ook het theoretisch maximum van 150 Mbps kunt krijgen. De praktische snelheid zal natuurlijk lager liggen.

Conclusie: jammer dat de iPhone 6 geen categorie 6 ondersteunt, je zult dus niet het theoretisch maximum van 200 Mbps kunnen halen (zoals de nieuwe Samsung modellen wel gaan doen).